تعریف اختراع

در مقوله‌ی قانون ثبت اختراع، اصطلاح «اختراع» به‌طور کلی به معنی راه‌حل جدید و نوآورانه برای یک مشکل فنی است. این راه‌حل ممکن است به ایجاد دستگاه، محصول، روش، یا فرآیند کاملا جدید مربوط باشد، یا ممکن است فقط بهبود جزئی در روند تولید یک محصول یا یک فرایند شناخته شده باشد. صرفاً پیدا کردن چیزی که در طبیعت موجود است بطور کلی اختراع محسوب نمی‌شود، بلکه ابتکار انسانی، خلاقیت و گام اختراعی باید در آن به‌کار رفته باشد.

ضمن این که اکثر اختراعات کنونی نتیجه تلاش‌های قابل‌ملاحظه و سرمایه‌گذاری بلند‌مدت در تحقیق و توسعه هستند، بسیاری از پیشرفت‌های فنی ساده و ارزان با ارزش تجاری بالا، سودهای سرشار نصیب مخترعین آنها یا شرکت‌ها می‌کند.

چرا باید اختراع ثبت شود؟

ورقه اختراع به مالک آن حق انحصاری می‌دهد که بتواند از استفاده تجاری از اختراع توسط سایرین جلوگیری کند یا آن را متوقف کند، و خطرات ناشی از فعالیت جاعلین و تقلید‌کنندگان را کاهش دهد.

به‌عنوان مالک یک اختراع، می‌توانید حق استفاده از آن را به سایرین تفویض کنید و در مقابل مبالغ و یا حق امتیازی دیگر دریافت کنید و درآمد بیشتری برای خود کسب کنید. فروش (یا واگذاری) اختراع به معنی انتقال مالکیت، و اجازه بهره‌برداری به معنی فقط صدور اجازه استفاده از آن است.

دسترسی به بازارهای جدید، کمتر شدن احتمال نقض مخترع، توانائی بیشتر برای جذب منابع مالی، و امکان اقدام قانونی علیه سوءاستفاده‌کنندگان، از منافع ناشی از ثبت اختراع است.

نظام‌های ثبت اختراع

دو نوع نظام کلی در کشورها برای ثبت اختراع وجود دارد.

• نظام اعلامی (Registration): ثبت اختراع در این روش بر اساس ادعا صورت می‌گیرد. یعنی ادعای مخترع مقرون به صحت تلقی شده و به شرط عدم سابقه ثبت، اختراع به ثبت می‌رسد.

• نظام بررسی ماهیتی (Examination): اختراع در این نظام قبل از ثبت به‌طور محرمانه نگهداری می‌شود و حق تقدمی برای ثبت جهت متقاضی منظور می‌شود؛ اگر ادعای مخترع صحت داشت، از تاریخ تقاضا ثبت می‌شود.

در برخی از کشورها از هر دو روش استفاده می‌شود. نظام ثبت اختراع در ایران، روش اعلامی است.

مزایای ثبت اختراع

اختراع، حاصل و ثمره تلاش فکری و تراوش ذهنی مخترع است که در قالب یک محصول صنعتی یا فرایند صنعتی متبلور می‌شود. کلمه‌ی «اختراع» تا اینجا معادل واژه «Invention» است.

اما از اختراع در قوانین مختلف کشورها زمانی حمایت می‌شود که این اختراعات طبق تشریفات رسمی آن کشور و در موعد مقرر به ثبت رسیده باشد. شرط استفاده از این حق، ثبت نمودن اختراع در نزد مرجع ذیصلاح (اداره ثبت اختراع) است؛ در اینجا حقِ اختراع معادل واژه «Patent» است.

پس از ثبت و اعطاء گواهی ثبت اختراع به مالک و مخترع، بر طبق قانون به دو شکل از ثبت اختراع حمایت می‌شود:

  • حمایت ایجابی: یعنی به دارنده گواهی ثبت اختراع حق می‌دهد که از خلاقیت و تلاش ذهنی خود بهره ببرد.
  • حمایت سلبی: سایرین را مکلف می‌کند که به حقوق حاصل از آفرینش‌های فکری احترام گذاشته و مانع از هرگونه نقض حق گواهی ثبت اختراع بدون اجازه مالک این حقوق می‌شود.

فلذا مخترع حق انحصاری (یا «گواهی ثبت اختراع») امتیاز ساخت، صادرات و واردات، عرضه برای فروش و استفاده از فرآورده و کالاهایی که مستقیماً از طریق این فرایند به‌دست می‌آیند را دارد.

ثبت اختراع در دنیای کسب‌و‌کار مزایای فراوانی به‌همراه دارد، از جمله:

  • سود بیشتر یا بازگشت بهتر سرمایه از طریق نظام انحصار

  • دستیابی به فناوری‌های تحت مالکیت دیگران از طریق موافقت‌نامه یا لیسانس دوجانبه

  • کمتر شدن خطر نقص حق

  • کسب امکان اقدام قانونی علیه سوء‌استفاده‌کنندگان

  • استفاده از مزایای بنیاد ملی نخبگان

  • سود بیشتر یا بازگشت بهتر سرمایه از طریق نظام انحصار

  • موقعیت قدرتمند در بازار و امتیازهای رقابتی

  • درآمد مضاعف با تفویض اجازه بهره‌برداری و انتقال اختراع

  • دسترسی به بازارهای جدید

  • توانایی بیشتر برای دریافت وام و جمع‌آوری منابع مالی

  • ارتقاء وجهه شرکت یا بنگاه

  • بهره‌مندی از تسهیلات شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان

درباره ثبت اختراع بیشتر بدانید

اگر طرح، نوآوری یا اختراعی دارید که می‌خواهید از آن بهره‌برداری تجاری کنید و از مزایای آن استفاده کنید، مطالب زیر را حتماً مطالعه کنید و اگر سؤالی دارید با همکاران ما در شرکت افق نیکان تماس بگیرید.

 

چرا افق نیکان؟

افق نیکان تنها شرکت پژوهشی فعال و دارای مجوز از پارک علم و فناوری در زمینه خرید و ثبت اختراع است. پرسنل متخصص و مجرب این شرکت در پنج نمایندگی و دفتر در داخل و خارج از کشور، آماده ارائه کلیه خدمات ثبتی به صاحبان مشاغل، مخترعین و فرهیختگان عزیز هستند.

این شرکت با ۷ سال سابقه فعالیت در ایران و ۳ سال سابقه بین‌المللی، افتخار همکاری در ثبت داخلی و بین‌المللی صدها اختراع را در کارنامه خود دارد و قادر است بستر حقوقی و قانونی اختراعات شما را به بهترین نحو ممکن فراهم کند.

  • ofoghnikan-p-i-chckbx-01
    ثبت تضمینی اختراع

    جلوگیری از سرقت اطلاعات یا رد بر اساس نقص اطلاعات

  • ofoghnikan-p-i-chckbx-01
    پرداخت اقساطی

    امکان پرداخت هزینه‌ی ثبت به صورت اقساط تا ۶ ماه

  • ofoghnikan-p-i-chckbx-01
    قرارداد فیزیکی معتبر

    عقد قرارداد تحت نظر کارشناسان حقوقی مجرب

  • ofoghnikan-p-i-chckbx-01
    استعلام از مراجع معتبر

    مورد تأیید بنیاد ملی نخبگان با مجوز از پارک علم و فناوری

  • ofoghnikan-p-i-chckbx-01
    قرارداد تضمین محرمانگی

    برای اطمینان از حفظ حقوق و اطلاعات کسب‌و‌کار شما

  • ofoghnikan-p-i-chckbx-01
    آماده‌سازی تمامی مدارک

    توصیف، ادعا، نقشه، چشم‌انداز، طراحی سه‌بعدی و دفاعیه

  • ofoghnikan-p-i-chckbx-01
    تحت نظر کارشناسان مجرب

    پرسنل برگزیده از کارشناسان مخترع و نخبه کشور

  • ofoghnikan-p-i-chckbx-01
    ۵۰% هزینه‌ ثبت کمتر

    در مقایسه با مؤسسات نامعتبر و بدون مجوز

  • ofoghnikan-p-i-chckbx-01
    پیگیری صفر تا صد

    همراه با شما در تمامی مراحل و بدون فوت وقت

چکیده عملکرد افق نیکان در ثبت اختراع در سال ۱۳۹۸

موفقیت ثبت PCT

%0

موفقیت ثبت PCT
پرونده PCT موفق

0

پرونده PCT موفق
پرونده ثبتی موفق

0

پرونده ثبتی موفق
درخواست ثبت شده

0+

درخواست ثبت شده
دفتر نمایندگی

0

دفتر نمایندگی
کارشناس و ارزیاب

0

کارشناس و ارزیاب
سرمایه‌گذار حوزه فناوری

0+

سرمایه‌گذار حوزه فناوری
مخترع ایرانی

0

مخترع ایرانی

شرایط ثبت اختراع

  1. جدید بودن: منظور از جدید بودن ادعای اختراع، شرط تازگی آن در سطح جهان است. لذا صرف جدید بودن موضوع اختراع در ایران، برای ثبت آن کافی نیست.
  2. گام ابتکاری: طبق این شرط اختراع بایستی برای دارنده‌ی مهارت عادی در زمینه فنی اختراع، بدیهی و آشکار نباشد و دارای گام ابتکاری قابل توجهی باشد و در فن یا صنعت قبلا وجود نداشته باشد.
  3. کاربرد صنعتی: نکته اساسی این است که اختراع بایستی کاربردی باشد، بدین معنا که در رشته‌ای از صنعت قابل ساخت و یا استفاده باشد.
  4. موضوع اختراع قابل حمایت باشد.

ورقه ثبت اختراع

برای صاحب حق اختراع دو نوع حق به رسمیت شناخته می‌شود:

  • حقوق مادی
  • حقوق معنوی

حقوق مادی ناشی اختراع ثبت شده قابل انتقال است و در صورت فوت صاحب حق، به ورثه او انتقال می‌یابد، اما حقوق معنوی قائم به شخص است. این انتقال در قالب قراردادی تحت عنوان قرارداد واگذاری حق اختراع صورت می‌گیرد.

ورقه اختراع سندی است که به منظور بهره برداری انحصاری از اختراع برای مدت محدودی به مخترع اعطاء می‌شود تا رقبای وی قادر نباشند از اختراع او برای تهیه و فروش محصولات سوء استفاده کنند. عموماً در کشور‌های مختلف مدت اعتبار ورقه ثبت اختراع برای مدت زمان محدود ۲۰ سال اعطاء می‌شود و پس از گذشت این مدت، اختراع او در دسترس عمومی قرار خواهد گرفت.

بر طبق ماده ۱۶ قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶، اعتبار گواهینامه ثبت اختراع، پس از ۲۰ سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه ثبت اختراع منقضی می‌شود. البته حفظ گواهینامه ثبت اختراع در این ۲۰ سال منوط به پرداخت اقساط سالیانه توسط متقاضی ثبت اختراع می‌باشد و در صورت عدم‌پرداخت هزینه سالانه، اظهارنامه مربوط مسترد شده تلقی خواهد شد و با گواهینامه ثبت اختراع فاقد اعتبار می‌شود.

برای ثبت اختراع از کجا باید شروع کرد؟

در ایران استعدادهای بسیاری وجود دارد که به دلیل عدم‌آگاهی، نمی‌توانند استعدادهای خود را شکوفا کنند و آن را تبدیل به سرمایه و موفقیت کنند. بسیاری از دانش‌آموزان، دانشجویان و دانش‌پژوهان کشورمان به اختراعاتی دست می‌یابند که به خاطر عدم‌آگاهی از روند ثبت اختراع و عدم‌مراجعه به کارشناسان متبحر، علاوه بر اینکه موقعیت ثبت اختراع را از دست می‌دهند، نسبت به ادامه راه نیز دلسرد می‌شوند.

برای اقدام به ثبت اختراع باید یک استراتژی مشخص داشته باشید. موفقیت در ثبت اختراع نیازمند تسلط به آیین‌نامه‌ها و مسیرهای قانونی، تنظیم دقیق مدارک، و پیگیری مراحل است. عدم‌انجام صحیح این اقدامات می‌تواند منجر به خسارات جبران‌ناپذیر برای مخترع گردد.

تیم ثبت اختراع افق نیکان که خود از جمله مخترعان و نخبگان کشور هستند، مفتخر به همکاری در ثبت صدها اختراع در طی فعالیت ۷ ساله خود است. اگر به‌دنبال ثبت داخلی و یا بین‌المللی اختراع خود، و بهره‌برداری از مزایای آن شامل تجاری‌سازی، فروش یا واگذاری اجازه بهره‌برداری، مهاجرت به خارج از کشور از طریق ثبت اختراع و … هستید، برای دریافت مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید.

سؤالات متداول درباره ثبت اختراع

ثبت اختراع یا طرح صنعتی چقدر طول می‌کشد؟

تأییدیه اولیه اختراع حدود ۳۵ روز به طول می‌انجامد و انجام سایر مراحل اداری حدود ۴ ماه زمان می‌برد.

مرجع قانونی ارزیابی و تأیید علمی اختراع کجاست؟

منظور از ارزیابی و تأیید علمی اختراع، جستجو و بررسی علمی اختراع توسط متخصصان مربوطه با استفاده از تجارب علمی، مشاوره‌ها و بانک‌های اطلاعاتی داخلی و خارجی است. طبق قانون، این ارزیابی توسط دانشگاه‌ها و مراکز زیرمجموعه وزارت‌خانه‌های علوم، تحقیقات و فناوری، و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، و یا از طریق سایر مراکز علمی و تحقیقاتی کشور صورت می‌گیرد.

آیا با ساخت نمونه مشابه طرحی که قبلا در خارج ثبت شده (بومی‌سازی) می‌توان آن را به عنوان اختراع ثبت کرد؟

خیر. در بخش مقایسه اختراعات باید به تمامی اختراعات ثبت‌شده در داخل و خارج اشاره کرده و نوآوری‌های اختراع خود را در مقایسه با آنها بیان کنید.

این کار از دیدگاه عرف و قانون امکان‌پذیر نیست، مگر این که مخترع سهواً از وجود اختراع مشابه خود اطلاع نداشته و داور اختراع نیز متوجه این مسئله نشود.

در چه صورت و چگونه اختراعات رد شده قابلیت ثبت مجدد را دارند؟

ارزیابی و تأیید علمی اختراع بیش از دو بار انجام نخواهد گرفت، بدین‌معنی که در صورت رد اعتبار علمی اختراع متقاضی، تنها یک بار دیگر ارزیابی علمی آن توسط مرجع دیگری غیر از مرجع بررسی‌کننده‌ی اولیه امکان‌پذیر است.

آیا برای ثبت اختراع حتماً باید خود مخترع اقدام کند؟

خیر. تقاضای ثبت اختراع می‌تواند توسط وکیل متقاضی انجام شود که این امر با حضور مخترعان در دفترخانه‌های رسمی و با ارائه وکالت به وکیل مورد نظر میسر می‌گردد.

چگونه می‌توان از اختراعات ثبت‌شده استعلام گرفت؟

با مراجعه به پایگاه اطلاعاتی روزنامه رسمی کشور می‌توان از اختراعات ثبت‌شده استعلام گرفت. همچنین برای جستجوی اختراعات ثبت‌شده در اروپا و امریکا به بخش اختراعات سایت گوگل می‌توان مراجعه کرد.

آیا می‌توان فقط با ارائه نقشه و بدون ساختن نمونه اختراع (به دلیل مشکلات مالی یا فقدان امکانات) آن را ثبت کرد؟

خیر. نمونه اختراع باید ساخته شده باشد. بررسی‌های مراجع استعلام بر روی نمونه‌ی ساخته‌شده صورت می‌پذیرد.

تفاوت مخترع (Inventor) و صاحب امتیاز اختراع (Assignee) چیست؟

مخترع صاحب معنوی اختراع است که می‌تواند صاحب مادی اختراع نیز باشد؛ اما در‌صورتی‌که صاحب اختراع اشخاص حقوقی دیگر باشند (به طور مثال مؤسسه، شرکت و دانشگاه محل کار مخترع)، مخترعین به غیر از حقوق معنوی سهم دیگری در اختراع ندارند و کلیه منافع مادی اختراع متعلق به صاحب امتیاز اختراع (Assignee) است.

جواب سؤال خود را نیافته‌اید؟ از کارشناسان افق نیکان مشورت بگیرید!