تعریف «شرکت»

راه‌اندازی کسب و کارهای گروهی، در قالب تعاونی‌ها و یا ثبت شرکت است. شرکت در واقع یک اجتماع تخصصی است که هدف از آن مرتفع نمودن قسمتی از نیاز جامعه با استفاده از تخصص، دانش و تجربه افراد است. شرکت‌ها یا بصورت تعاونی بوده و اهداف عام‌المنفعه و مردمی دارند و یا به‌صورت سهامی و یا به‌صورت اشخاص به ثبت می‌رسند.

شرکت در تعریفی ساده به اجتماع دو یا چند نفر شریک، سهامدار و یا مؤسس گفته می‌شود که برای رسیدن به اهدافی کوتاه‌مدت یا بلند‌مدت -عموماً برای اهداف تجاری- دور هم جمع شده، و اعضا و یا سهامداران، سودِ به‌دست‌آمده را بر اساس نوع شرکت‌، طبق یک اساسنامه مدون بین خود تقسیم می‌کنند.

تاریخچه شرکت‌ها

از زمان‌های نخستین آشنایی بشر با تجارت، مسئله مشارکت مورد توجه بوده است. قوانین حمورابی که ۳۷۵۰ سال پیش توسط حمورابی پادشاه بابل وضع شده و سنگ‌نوشته‌ی آن در سال ۱۹۰۱ در شهر شوش خوزستان کشف شد، نخستین سند شناخته‌شده‌ای است که در آن مجموعه کامل قوانین یک فرمانروا برای ملت خود منتشر شده‌است. یکی از مفاد این قانون‌ها نشان می‌دهد مشارکت و قوانین آن در آن زمان نیز وجود داشته است.

از آغاز قرن ۱۲ شرکت‌ها با مفهومی نزدیک به شرکت‌های امروزی تشکیل یافته و مخصوصاَ بین تجار ایتالیای شمالی رواج پیدا کرده است. مسئولیت تضامنی و ثبت شرکت‌ها نیز از قرون وسطی معمول بوده است.

در ایران

در حقوق مکتوب ایران، نخستین قانون تجاری که در آن از شرکت‌های تجاری بحث شده است قانون ۲۵ دلو ۱۳۰۳ است که بعد از آن قوانین ۱۲ فروردین و ۱۲ خرداد ۱۳۰۴ شمسی به تصویب رسید. اما نخستین قانونی که اولین بار در خصوص شرکت‌های تجاری وضع شد قانون مصوب ۳/۲/۱۳۱۱ است که از آن زمان تاکنون قانون تجارت ایران است.

فعالیت شرکت‌های تجاری زمانی از نظر قانونی رسمیت دارد و شخصیت حقوقی آن کامل می‌شود که به ثبت رسیده باشد. قانون تجارت ایران در ماده‌ی ۲۰، شرکت‌های تجارتی را هفت نوع برمی‌‌شمارد: سهامی، تضامنی، نسبی، با مسئولیت محدود، تعاونی، مختلط سهامی، و مختلط غیر‌سهامی.

چه نوع شرکتی باید ثبت کنم؟

شرکت‌های سهامی از دو نوع شرکت سهامی عام و سهامی خاص شکل می‌گیرند که در سهامی خاص باید تمام سرمایه را خود سهامداران عهده‌دار شوند و در سهامی عام باید بیش از نیمی از سرمایه از طریق فروش سهام به مردم تأمین شود. شرکت‌های اشخاص نیز در ایران به اشکال متنوعی ثبت می‌شوند که شرکت با مسئولیت محدود و شرکت تضامنی و نسبی از این نوع شرکت‌ها هستند.

در این میان ثبت شرکت بعضاً بصورت ترکیبی نیز انجام می‌شود که دو نوع شرکت «مختلط سهامی» و «مختلط غیر‌سهامی» حاصل ترکیب قوانین و نوع شرکت‌هاست. در شرکت‌های مختلط سهامی، شرکا در دو نوع سهامدار و اشخاص، و با قوانین مختص به خود شرکت‌ها هستند و در شرکت‌های مختلط غیر سهامی شرکا تنها بصورت اشخاص گرد هم جمع می‌شوند و تفاوت آنها در ضامن بودن و نبودن شرکا در شرکت‌هاست.

انتخاب نوع شرکت به اهداف اعضا در آینده، نوع فعالیت افراد، میزان مسئولیت هر یک از شرکا، تعداد افراد عضو و … بستگی دارد. مطالعات تاریخی و بازرگانی نشان می‌دهد از میان شرکت‌های هفت‌گانه در ایران، شرکت‌های سهامی، با مسئولیت محدود، تضامنی و نسبی در زمره شرکت‌های فعال در امر تجارت و امور بازرگانی محسوب می‌شوند که در مقایسه میان این شرکت‌ها، شرکت‌های با مسئولیت محدود و سهامی خاص، با استقبال بیشتری رو‌به‌رو شده‌اند.

در مقابل، شرکت‌های مختلط غیر سهامی – مختلط سهامی و تعاونی چندان در عرصه تجارت و بازرگانی و امور انتفاعی، نمود نداشته و حذف و ابطال آن‌ها از زمره شرکت‌های بازرگانی هیچگونه خلاء یا مشکلی در این خصوص ایجاد نخواهد کرد چرا که مجموع شرکت‌های مختلط سهامی و غیرسهامی که از زمان تصویب قانون تجارت تا پایان دهه ۸۰ تاسیس گردیده‌اند به عدد ۳۰ بالغ نمی‌شود و بسیاری از همین تعداد اندک نیز به فاصله کمی از زمان ایجاد، منحل و یا بلااستفاده رها شده‌اند. شرکت‌های تعاونی نیز عمدتاَ در جهت رفاه حال شرکاء تشکیل گردیده و عملا در عدد شرکت‌های تجاری و انتفاعی محسوب نمی‌شوند.

  • از آنجا که ۹۰ درصد شرکت‌های ثبت شده از نوع شرکت سهامی خاص و شرکت مسئولیت محدود هستند، انتخاب سختی پیش رو نخواهید داشت.

تفاوت‌های شرکت مسئولیت محدود و سهامی خاص

شرکت مسئولیت محدود

شرکت سهامی خاص

حداقل دو نفر

حداقل سه نفر

تعداد شرکا

یک میلیون ریال

یک میلیون ریال

حداقل سرمایه

کل سرمایه تحویل مدیرعامل شرکت شده و مدیرعامل اقرار به دریافت نماید و ارائه گواهی بانکی دال بر انجام این امر ضرورت ندارد

حداقل ۳۵% سرمایه باید نقداً در یکی از شعب بانکها تودیع و گواهی مربوطه ارائه شود و ۶۵% در تعهد سهامداران باشد

پرداخت سرمایه

اختیاری

اجباری

انتخاب بازرس

نامحدود

حداکثر دو سال (قابل تمدید)

مدت مدیریت

اختیاری

الزامی

انتخاب روزنامه کثیر‌الانتشار

احراز حد نصاب در مجامع عمومی در شرکت در مسئولیت محدود با توجه به نوع شرکت مشکل‌تر است

احراز حد نصاب در مجامع عمومی در شرکت سهامی خاص سهل‌تر است

شرایط احراز حد نصاب

توسط هیئت نظارت در صورتی خواهند بود که تعداد شرکا آن از ۱۲ نفر بیشتر باشد

توسط هیئت رئیسه‌ای مرکب از یک نفر رئیس و دو نفر ناظر و یک نفر منشی که از بین سهامداران انتخاب می‌شوند اداره می‌گردد

برگزاری مجامع عمومی

اجباری

اختیاری

شرکت در افزایش سرمایه

تقسیم نمی‌شود و شرکاء فقط تا میزان سرمایه خود در شرکت، مسئول قروض و تعهدات هستند

به سهام یا قطعات سهام تقسیم می‌شود

تقسیم سرمایه به سهام

مدیران شرکت به‌صورت موظف یا غیرموظف که از بین شرکاء یا از خارج انتخاب می‌شوند انجام وظیفه خواهند نمود

مدیران شرکت الزاماً بایستی سهامدار بوده یا تعداد سهام وثیقه مقرر در اساسنامه را تهیه و به صندوق شرکت بسپارند

سهام مدیران

به نسبت سرمایه شرکا – در شرکت با مسئولیت محدود می‌توانند در اساسنامه ترتیب دیگری برای تقسیم سود مقرر دارند

به نسبت تعداد سهام

تقسیم سود

به نسبت سرمایه

به تعداد سهام

حق رأی

توسط شرکاء صورت می‌گیرد و شرکاء در این خصوص دارای مسئولیت هستند

توسط کارشناسان رسمی دادگستری

تقویم سهم‌الشرکه غیر‌نقدی

چرا افق نیکان؟

افق نیکان تنها شرکت پژوهشی فعال و دارای مجوز از پارک علم و فناوری در زمینه خرید و ثبت اختراع است. پنج نمایندگی و دفتر این شرکت در داخل و خارج از کشور، آماده ارائه خدمات ثبتی به صاحبان مشاغل و مخترعین عزیز است. این شرکت با ۷ سال سابقه فعالیت در ایران و ۳ سال سابقه بین‌المللی، افتخار همکاری در ثبت صدها اختراع را در کارنامه خود دارد.

  • ofoghnikan-p-i-why-us-01-1
    دارای مجوز از پارک علم و فناوری

    مشاوره خرید و فروش و ثبت اختراع، و تنظیم مدارک تخصصی مورد نیاز برای اختراع

  • ofoghnikan-p-i-why-us-01-2
    قرارداد تضمین محرمانگی

    کلیه حقوق و اطلاعات کسب‌و‌کار شما تحت حمایت قرارداد محرمانگی خواهد بود

  • ofoghnikan-p-i-why-us-01-3
    تنها کارگزار رسمی ثبت اختراع در ایران

    تنها مرکز ثبت مستقیم PCT و US patent، ثبت بین‌المللی اختراع و مهاجرت از طریق اختراع

تغییرات شرکت

تغییرات شرکت

شرکت تعاونی

شرکت تعاونی

ثبت مؤسسه

ثبت مؤسسه

مسئولیت محدود

مسئولیت محدود

شرکت سهامی خاص

شرکت سهامی خاص

سؤالات متداول درباره ثبت شرکت

ثبت نکردن شرکت چه مشکلاتی می‌تواند ایجاد کند؟

طبق قانون، شرکتی که ثبت نشده باشد محکوم به ابطال است. البته این باطل شدن در مقابل شخص ثالث به عنوان عذر پذیرفته نیست و باید به تعهداتی که به مشتری داده‌شده، متعهد باشید. با این شرکت‌های ثبت نشده به مثابه شرکت‌های تضامنی برخورد خواهد شد و علاوه بر ادا کردن دین، باید طبق قانون، غرامت مشخصی را نیز بپردازید.

از موارد دیگری که می‌تواند در ثبت نکردن شرکت برایمان ایجاد دردسر کند، محدود بودن گستره‌ی فعالیت‌های شرکت است. به طور مثال تا وقتی شرکتی طبق قانون مشخص ثبت نشود، نمی‌تواند در مناقصات و مزایدات شرکت کرده و سود خود را افزایش دهد. مواردی دیگر چون کم شدن سرعت و کیفیت کارها، عدم توان رقابت سالم، از دست دادن نمایشگاه‌های داخلی و خارجی و ناتوانی در دریافت نمایندگی خارجی از دیگر اثرات ثبت نکردن شرکت است.

مدارک و اطلاعات ضروری برای ثبت شرکت چیست؟

هر شرکت بنا بر موضوع و نوعی که دارد مدارک مختلفی برای ثبت نیاز دارد که در صفحه هر کدام از انواع شرکت در سایت افق نیکان آمده است.

در حالت کلی، مدارک هویتی تمامی شرکا و سهامداران و بازرسین، گواهی عدم‌سوء‌پیشینه اعضای هیئت‌مدیره و بازرسین، داشتن آدرس و کدپستی، نام برای شرکت، موضوع، نام و سمت و سهام هر یک از سهامداران یا شرکا و اعضای هیئت مدیره، و وضعیت حق امضای شرکت باید مشخص شود.

آیا به تنهایی می‌توان شرکت ثبت کرد؟

برای ثبت شرکت با مسئولیت محدود، موسسات و شرکت‌های تضامنی حداقل باید دو نفر شریک وجود داشته باشد. در شرکت‌های سهامی خاص حداقل تعداد سهامدار برای ثبت شرکت سه نفر است و این حداقل در شرکت‌های سهامی عام به پنج سهامدار می‌رسد که البته باید مالکیت ۲۰ درصد از سهام را داشته باشند.

تنها شرکت‌هایی که می‌توان با یک نفر هم آن را تاسیس کرد، برخی از شرکت‌های حقوقی خاص هستند که امکان تاسیس با یک وکیل را نیز دارند.

آیا نوع شرکت سهامی خاص در مالیات شرکت تأثیر دارد؟

خیر. میزان مالیات بر اساس نوع شرکت تعیین نمی‌شود. آنچه که در مالیات شرکت موثر است عملکرد مالی شرکت‌ها به طور سالیانه و سود خالص آنها پس از بررسی دفاتر شرکت است.

آیا نوعِ یک شرکت ثبت‌شده را می‌توان تغییر داد؟

طبق بخشنامه ۹۲/۹۰۵۳۶ مورخ ۲۶/۰۵/۹۲ اداره ثبت شرکتها، تبدیل نوع شرکت‌ها به نوعی دیگر امکان‌پذیر نیست و فقط در خصوص شرکت سهامی خاص، قابل تبدیل به شرکت سهامی عام خواهد بود.

چرا باید شرکت به ثبت برسانیم؟

یکی از مهم‌ترین دلایل برای تصمیم به ثبت یک شرکت، رسمی و قانونی کردن کار و تجارتی است که می‌خواهیم در آن زمینه فعالیت کنیم. از دلایل مهم دیگر، شفافیت اقدامات و محاسبات سود و زیان و مسئولیت‌ها بین شرکاست.

با ثبت شرکت علاوه بر اینکه اعتبارمان بیشتر و اعتماد شرکت‌های دیگر بیشتر جلب می‌شود، از حمایت‌های دولت مثل وام‌های مناسب نیز بهره مند می‌شویم. از موارد دیگری که می‌تواند ما را مجاب به ثبت شرکت کند می‌توان به مواردی چون  امنیت شغلی بیشتر نسبت به کارهای شخصی، اعتبار پیدا کردن قراردادهای بین شرکا، اخذ و اعطای نمایندگی شرکت‌های خارجی و مواردی از این دست اشاره کرد.

هزینه ثبت شرکت چقدر است؟

هزینه‌های ثبت شرکت در شرایط و روندهای مختلف متفاوت هستند. امکان دارد شرکتی هزینه‌های حداقل و حداکثر را مطرح می‌کنند ولی در عمل امکان دارد با واقعیت متفاوت باشد. هزینه ای که برای ثبت شرکت در نظرگرفته خواهد شد با توجه به میزان زمان و مقدار خدمتی است که در این راه ارایه خواهد شد.

برای اطلاع از هزینه‌ها و مراحل ثبت شرکت می‌توانید با کارشناسان افق نیکان تماس بگیرید و از مشاوره رایگان در این زمینه بهره‌مند شوید.

با ما تماس بگیرید

چه کسانی نمی‌توانند شرکت ثبت کنند؟

افراد دارای سوء‌پیشینه نمی‌توانند عضو هیئت مدیره یک شرکت باشند. همچنین افرادی که در ادارات دولتی استخدام رسهستند هم نمی‌توانند به عنوان عضو هیئت مدیره شرکت انتخاب شده و فقط می‌توانند ۴ درصد سهام را در اختیار بگیرند.

بعلاوه، حداقل سن برای عضویت در هیئت مدیره ۱۸ سال است.

حداقل سن قانونی برای اقدام به ثبت شرکت چقدر است؟

برای ثبت شرکت با مسئولیت محدود، حداقل یک نفر از شرکا باید بالای ۱۸ سال باشد و شرکت می‌تواند به صورت تک‌مدیرعامله ثبت گردد. برای شرکت سهامی خاص حداقل باید دو نفر از اعضای هیئت مدیره بالای ۱۸ سال سن داشته باشند. طبق قوانین داخلی برخی شهرها، ممکن است این تعداد حداقل ۳ نفر باشد.

گام بعدی پس از ثبت شرکت چیست؟

پس از ثبت شرکت و مؤسسه، شرکت باید ظرف یک هفته نسبت به پلمب دفاتر تجاری خود اقدام کند و بلافاصله حوزه مالیاتی خود را تعیین کرده و کد اقتصادی اخذ کند؛ در غیر این صورت مسئول جرائم قانونی خواهد شد و همچنین باید ظرف ۲ ماه از تاریخ ثبت نسبت به پرداخت ۲ در هزار سرمایه شرکت به حوزه مالیاتی خود اقدام کنند و در غیر این صورت دو برابر جریمه خواهند شد.

جواب سؤال خود را نیافته‌اید؟ از کارشناسان افق نیکان مشورت بگیرید!