در اکوسیستم نوآوری ایران، «ثبت اختراع داخلی» اولین و مهمترین گامی است که یک مخترع برای حفاظت انحصاری از دستاورد خود برمیدارد. این سند حقوقی، به شما حق انحصاری 20 ساله برای تولید، فروش و بهره برداری از اختراعتان را میدهد و عملاً شما را به مالک بلامنازع آن نوآوری در مرزهای کشور تبدیل میکند.با توجه به آمار جهانی، ایران در سالهای اخیر در شاخص های جهانی نوآوری و ثبت اختراعات رشد چشمگیری داشته است. (به عنوان مثال، در آخرین رتبهبندی جهانی در سال ۲۰۲۳، ایران با ۱۷۶۸ اختراع ثبت شده در جایگاه ۵۱ جهانی قرار گرفته و در بین کشورهای اسلامی نیز جایگاه پنجم را کسب کرده است – منبع: گزارشات WIPO). این آمار نشاندهنده پتانسیل عظیم و بستر حمایتی رو به رشد داخلی برای مخترعان است.در این مقاله جامع، ما قصد داریم از پیچیدگیهای ثبت اختراع داخلی پرده برداریم. با ما همراه باشید تا نه تنها با مراحل و مدارک ضروری آشنا شوید، بلکه از مزایای استثنایی این گواهینامه برای رشد کسب و کار و حتی تسهیلات تحصیلی و سربازی مطلع گردید. این راهنما، نقشهی راه شما برای تبدیل ایده به ثروت و اقتدار حقوقی است.
توجه داشته باشید که: عدم دقت در تنظیم ادعانامه، شایعترین دلیل رد شدن یا تضعیف حقوق یک اختراع است. بنابراین، همکاری با مشاوران حقوقی متخصص در این حوزه، امری ضروری است. در این راستا جهت مشاوره ثبت اختراع با ما تماس بگیرید.
مزایای ثبت اختراع داخلی
بسیاری از نوآوران، ثبت اختراع را یک هزینه یا پروسهای زمانبر میبینند، در حالی که این اقدام در واقع یک سپر دفاعی قدرتمند و یک ابزار درآمدزایی فوقالعاده است. اگر میخواهید در بازار به تکتاز تبدیل شوید، به 5 دلیل کلیدی زیر برای ثبت اختراع داخلی توجه کنید:- حق انحصاری 20 ساله: محافظت قاطع در برابر رقبا مهمترین مزیت، کسب حق انحصاری به مدت 20 سال است. این بدان معناست که هیچ شخص حقیقی یا حقوقی دیگری در ایران نمیتواند بدون اجازه شما اختراع ثبتشده را تولید، استفاده، عرضه یا وارد کند. این انحصار، بهترین تضمین برای بازگشت سرمایه و کسب سهم بازار است.
- قدرت تجاریسازی و افزایش ارزش کسب و کار اختراع ثبت شده، یک دارایی نامشهود با ارزش تجاری بالا است. شما میتوانید از طریق واگذاری حق بهرهبرداری (Licensing) یا حتی فروش کامل اختراع، کسب درآمد کنید. داشتن پتنت (Patent) در جذب سرمایهگذار و مذاکرات تجاری، اعتبار شما را بهطور تصاعدی افزایش میدهد و شرکت شما را به یک شرکت دانشبنیان با مزایای مالیاتی و تسهیلاتی ویژه تبدیل میکند.
- امکان بهرهمندی از تسهیلات ویژه و دولتی (فرصتی طلایی) ثبت اختراع داخلی میتواند دروازهای برای دریافت تسهیلات شگفتانگیز باشد:
- عضویت در بنیاد ملی نخبگان: که شامل تسهیلات مالی، اعتباری و تسهیل در فرآیند سربازی نخبگان است.
- کاهش و یا جایگزینی خدمت سربازی: برای آقایان، امکان اجرای پروژههای تحقیقاتی به جای گذراندن دوره خدمت وجود دارد.
- دریافت وام و تسهیلات: از صندوقهای حمایت از پژوهشگران و شرکتهای دانشبنیان.
- امتیاز مثبت در رزومه: برای استخدام در شرکتهای بزرگ و یا پذیرش در دانشگاههای معتبر داخلی و خارجی.
- ثبت اختراع و قدرت شکایت قانونی در صورت مشاهده هرگونه کپیبرداری غیرمجاز (نقض پتنت)، گواهینامه ثبت اختراع، قویترین سند اثبات مالکیت شما در دادگاه است. شما میتوانید با استفاده از این ابزار حقوقی قاطع، متجاوزان به حق خود را تحت پیگرد قانونی قرار داده و درخواست غرامت کنید.
- اعتبار و برندسازی علمی نام شما بهعنوان مخترع رسمی در گواهینامه و سوابق دولتی ثبت میشود. این امر نه تنها برای شما اعتبار فردی به ارمغان میآورد، بلکه یک پیام قوی به بازار ارسال میکند که محصولات شما مبتنی بر نوآوری اصیل و منحصر به فرد هستند.
مراحل ثبت اختراع داخلی
ثبت اختراع داخلی یک فرآیند چند مرحلهای و حیاتی است که در سامانه الکترونیکی مالکیت معنوی (ipm.ssaa.ir) انجام میشود. برای تضمین موفقیت و جلوگیری از تأخیرهای غیرضروری، لازم است این مراحل را با دقت و به ترتیب دنبال کنید.گامهای کلیدی فرآیند ثبت:| ردیف | مرحله | توضیح و اقدام ضروری | زمانبندی (تخمینی) |
| ۱ | تکمیل مستندات فنی | تدوین دقیق توصیف، ادعانامه و نقشه اختراع؛ این گام مهمترین بخش و سنگ بنای حقوقی پرونده شماست. | ۱ تا ۴ هفته |
| ۲ | ثبت نام و اظهارنامه الکترونیکی | ثبت نام در سامانه و تکمیل فرم اظهارنامه، بارگذاری مدارک هویتی و اسناد فنی، و پرداخت حق الثبت اولیه. با انجام این مرحله، تاریخ حق تقدم شما ثبت میشود. | ۱ روز |
| ۳ | بررسی شکلی | بررسی مدارک توسط کارشناسان اداره ثبت اختراعات برای اطمینان از کامل بودن اطلاعات و انطباق با مقررات عمومی. | ۲ هفته |
| ۴ | ارجاع به داوری (ارزیابی ماهوی) | ارجاع پرونده به مراکز علمی یا داوری ذیصلاح برای بررسی جدید بودن و داشتن گام ابتکاری. این داوری فنی، مهمترین چالش پرونده است. | ۶ تا ۱۸ ماه |
| ۵ | پرداخت هزینههای نهایی و انتشار آگهی | در صورت تأیید داوری، پرداخت حق الثبت نهایی و درخواست انتشار آگهی در روزنامه رسمی کشور. | ۱ ماه |
| ۶ | صدور گواهینامه | پس از اتمام دوره ۳۰ روزه اعتراض عمومی، گواهینامه ثبت اختراع صادر شده و حقوق انحصاری ۲۰ ساله شما رسمیت مییابد. |
برای ثبت اختراع داخلی چه مدارکی نیاز است؟
- توصیف نامه
- ادعانامه
- خلاصه از توصیف اختراع
- نقشه در صورت نیاز
- مدارک متقاضی و مخترع
- رسید به پرداخت هزینه های قانونی
- مدارک نمایندگی
نحوه ثبت اختراع داخلی
فرآیند و نحوه ثبت اختراع داخلی بهصورت الکترونیکی و از طریق سامانه ثبت مالکیت معنوی انجام میشود. شما باید با ایجاد حساب کاربری، اظهارنامه را تکمیل کرده و مدارک لازم را بارگذاری کنید. پس از آن پرونده شما در نوبت بررسی کارشناسی قرار میگیرد و در صورت تأیید، گواهی ثبت صادر میشود. استفاده از وکیل ثبت اختراع در این مسیر میتواند دقت و سرعت کار را افزایش دهد. در اینجا نحوه کار با سامانه و نکات کلیدی هر بخش آمده است:- ایجاد حساب کاربری و احراز هویت شروع: به آدرس ipm.ssaa.ir مراجعه کرده و در بخش “ثبت اختراع” گزینه “ثبت نام” را انتخاب کنید. انتخاب نوع متقاضی: مشخص کنید که متقاضی شخص حقیقی (مخترع فردی) هستید یا شخص حقوقی (شرکت). دریافت رمز و کد کاربری: پس از تکمیل اطلاعات هویتی و تماس، کد کاربری و رمز عبور از طریق پیامک برای شما ارسال خواهد شد.
- تکمیل اظهارنامه و بارگذاری اسناد ورود به کارتابل: با اطلاعات کاربری وارد سامانه شوید و گزینه “ثبت اظهارنامه اختراع” را انتخاب کنید. پذیرش تعهدنامه: تأیید کنید که شرایط و مقررات را مطالعه کرده و قبول دارید. تکمیل اطلاعات اولیه: عنوان اختراع، زمینه فعالیت، مشخصات مخترع و مالک (اگر متفاوت است) را وارد کنید. بارگذاری اسناد فنی: در این بخش، فایلهای PDF یا Word شامل توصیف اختراع، ادعانامه، خلاصه و نقشهها را بارگذاری کنید. این مرحله غیرقابل بازگشت و بسیار حساس است.
- پرداخت حق الثبت و پیگیری پرداخت الکترونیکی: هزینه حق الثبت اولیه (که معمولاً برای اشخاص حقیقی کمتر است) را به صورت آنلاین پرداخت کنید. دریافت شماره اظهارنامه: پس از پرداخت، سامانه یک شماره اظهارنامه منحصر به فرد به شما اختصاص میدهد. این شماره، مرجع اصلی پیگیری شما خواهد بود. پاسخ به اخطاریهها: کلیه نواقص شکلی یا ایرادات فنی اولیه از طریق همین سامانه به شما ابلاغ میشود و شما باید در فرصت مقرر به آنها پاسخ دهید. عدم پاسخگویی به موقع میتواند به رد شدن پرونده منجر شود.
شرایط ثبت اختراع داخلی
ثبت اختراع در ایران مشروط به احراز سه شرط اساسی است که قانونگذار برای اعطای حق انحصاری ۲۰ ساله ضروری دانسته است. این سه شرط، ماهیت اختراع شما را از یک کشف ساده یا یک کار روتین متمایز میکند.| معیار قانونی | مفهوم و تعریف حقوقی | چگونه آن را در اسناد اثبات کنیم؟ |
| ۱. جدید بودن (Novelty) | اختراع شما نباید قبلاً در هیچ نقطه از جهان از طریق انتشار مکتوب، شفاهی، استفاده عملی یا هر طریق دیگر، به عموم افشا شده باشد. | در بخش توصیف اختراع، باید به طور کامل دانش قبلی (Prior Art) را شرح داده و سپس تفاوت اساسی اختراع خود با آنها را نشان دهید. |
| ۲. گام ابتکاری (Inventive Step) | اختراع نباید برای یک فرد دارای مهارت عادی در فن مربوطه، آشکار و بدیهی باشد. باید حاوی یک ایده یا راهحل غیرمنتظره و خلاقانه باشد. | ادعانامه باید دقیقاً راهحلهای فنی غیربدیهی و نوآورانه شما را معرفی کند. این معیار، قویترین فیلتر داوری است. |
| ۳. کاربرد صنعتی (Industrial Application) | اختراع باید در یک رشته از صنعت (شامل صنایع دستی، کشاورزی، خدمات و…) قابل ساخت یا استفاده باشد و صرفاً یک نظریه یا طرح ذهنی نباشد. | در توصیف اختراع باید به وضوح نحوه ساخت، تولید انبوه و کاربرد عملی اختراع در یک صنعت مشخص را تشریح کنید. |
چه مواردی از ثبت اختراع داخلی خارج هستند؟
باید توجه داشت که طبق ماده ۴ قانون، مواردی نظیر نظریه های علمی، روش های ریاضی، روشهای تشخیص و معالجه بیماریهای انسان یا حیوان و طرحها و قواعد انجام کار تجاری صرف از حیطهی حمایت از اختراع خارج هستند. بعلاوه موارد زیر:- نظریه های علمی/روشهای ریاضی/اثار هنری
- هر چیزی که قبلا در فنون و صنایع پیش بینی شده باشد.
- منابع ژنتیک و اجزا ژنتیک و فرایندهای بیولوژیک
- روشهای تشخیص و معالجه بیماری حیوان و انسان
- فعالیت های ذهنی و اجتماعی و طرح و قواعد روشهای انجام کار تجاری
هزینه ثبت اختراع داخلی
هزینه ثبت اختراع داخلی با توجه به نوع اختراع و تعداد ادعاهای مطرحشده متغیر است. بهطور معمول، هزینه ثبت اظهارنامه از چندصد هزار تومان آغاز میشود و در ادامه برای بررسی و کارشناسی تخصصی، مبلغی بین ۲ تا ۵ میلیون تومان باید پرداخت شود. علاوه بر این، پس از صدور گواهی ثبت، مخترع موظف است برای حفظ اعتبار اختراع خود هزینههای تمدید سالانه را بپردازد که این مبلغ معمولاً بین ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان در سال متغیر است. با وجود این هزینهها، باید توجه داشت که این مبالغ در برابر حقوق انحصاری ۲۰ سالهای که به مخترع اعطا میشود، سرمایهگذاری کوچکی محسوب میشود و میتواند بازدهی مالی و تجاری قابلتوجهی به همراه داشته باشد.هزینههای ثبت اختراع داخلی شامل سه دسته اصلی است که برای یک مدیریت مالی دقیق باید از آنها آگاه باشید:الف) هزینههای دولتی (حقوق ثبتی)
این هزینهها مبالغی است که مستقیماً به حساب قوه قضائیه (اداره ثبت مالکیت صنعتی) واریز میشود و شامل موارد زیر است:حق الثبت اولیه: مبلغی که در زمان تسلیم اظهارنامه الکترونیکی پرداخت میشود. (برای اشخاص حقیقی معمولاً کمتر از اشخاص حقوقی است.)هزینه داوری و ارزیابی ماهوی: پس از ارزیابی شکلی، پرونده به یک مرکز علمی ارجاع میشود و هزینهای بابت داوری از متقاضی دریافت میگردد.حق الثبت نهایی و هزینه روزنامه رسمی: مبلغی که پس از تأیید نهایی برای صدور گواهینامه و انتشار آگهی در روزنامه رسمی کشور پرداخت میشود.ب) هزینههای تخصصی (مشاوره فنی و حقوقی)
برای تضمین کیفیت پرونده و افزایش شانس موفقیت، بخش قابل توجهی از هزینه به خدمات تخصصی اختصاص مییابد:تدوین ادعانامه و توصیف اختراع: تنظیم تخصصی اسناد فنی توسط کارشناس یا وکیل مالکیت فکری برای احراز شروط سهگانه (بسیار مهم).پاسخ به اخطاریهها و نقصها: هزینههای پیگیری و نگارش پاسخهای فنی و حقوقی به ایرادات کارشناسان یا داوران.ج) هزینههای نگهداری (تمدید اعتبار)
حقوق سالانه: برای حفظ اعتبار گواهینامه در طول ۲۰ سال، مخترع موظف است سالانه هزینهای را پرداخت کند. عدم پرداخت به موقع این حق شارژ سالانه، منجر به ابطال گواهینامه اختراع خواهد شد.اگرچه هزینههای مشاورهای در ابتدا ممکن است بالا به نظر برسد، اما یک اظهارنامه قوی و بینقص شما را از هزینههای زمانی و مالی هنگفت ناشی از رد شدن پرونده یا تضعیف حقوق انحصاری در آینده نجات میدهد.سخن پایانیثبت اختراع داخلی، نه یک اقدام تشریفاتی، بلکه اولین قدم جسورانه شما در مسیر تبدیل نوآوری به یک کسب و کار انحصاری و پایدار است. با بهرهگیری از حق انحصاری 20 ساله، تضمین میکنید که تلاشهای فکری شما به ثمر نشسته و از هرگونه سرقت ایده مصون خواهند ماند.از لحظهای که ایده خود را خلق میکنید تا زمان دریافت گواهینامه، هر دقیقه ارزشمند است؛ زیرا تاریخ حق تقدم شما همان روز ثبت اظهارنامه است. ما به شما قول میدهیم که با یک برنامهریزی دقیق، تدوین تخصصی اسناد فنی و استفاده از مشاوره حقوقی، میتوانید این فرآیند را به سرعت و با موفقیت به پایان برسانید.تأخیر نکنید! همین امروز با یک متخصص در حوزه مالکیت فکری تماس بگیرید و قدم اول را برای محافظت از آینده مالی و حرفهای خود بردارید. دروازهی ثروتآفرینی انحصاری منتظر شماست.آیا ثبت اختراع باید توسط خود مخترع انجام شود ؟
خیر تقاضای ثبت اختراع میتواند توسط وکیل مخترع انجام شود بنابراین تقاضانامه باید با اصل وکالتنامه با رونوشت یا فتوکپی برابر اصل شده ضمیمه اظهارنامه شود .
اعتبار گواهینامه ثبت اختراع چند ساله است؟
اعتبار گواهینامه ثبت اختراع 20 ساله است که باید در گواهینامه ثبت اختراع قید شود.
مدارک مورد نیاز برای ثبت اختراع به شرح ذیل میباشد:
اظهارنامه اختراع: اظهارنامه اختراع اوراق بهادار میباشد و باید این فرم را از واحد قروش در اداره کل ثبت شرکتها تهیه و به زبان فارسی و بدون قلم خوردگی تنظیم کنیم و اگر اظهارنامه به زبانهای دیگر غیر از فارسی باشد اصل مدرک مورد نیاز همراه با ترجمه کامل الزامی است .
در تنظیم اظهارنامه موارد زیر باید رعایت گردد:
- نام و اطلاعات لازم در خصوص متقاضی.مخترع و نماینده قانونی انها
- در مواردی که متقاضی شخص مخترع نیست مدارک دال بر سمت قانونی او همراه اظهارنامه تحویل داده شود.
- ادعای مذکور در اظهارنامه مختصر باشد و همراه با توصیف باشد و باید یک روش اجرایی برای اختراع تحویل دهد.
توصیف اختراع چیست؟
- توصیف اختراع باید زمینه فنی که اختراع به انها تعلق دارد را تعیین کند.
- با عنوان اختراع شروع شود و 70 تا 200 کلمه باشد
- مشکل فنی یعنی راه حل برای کاربردهای اصلی اختراع روشن نماید.
- بر اساس فرمولهای شیمییایی یا معادلات ریاضی باشد تا بر اساس انها ویژگیهای اختراع به بهترین شکل بیان شود.
- در صورتی که برای توضیح اختراع نقشه های ارجاع دهنده به هریک از نقشه ها در داخل پرانتز ذکر گردد.
- عدم بیان ارزش و مزایای اختراع
اگر نقشه ها و نمودارها و جداول ضمیمه اظهارنامه اختراع باشند در ترسیم انها نکات ذیل باید رعایت گردد:
- در یک صفحه کاغذ سفید با خطوط پررنگ و مشکی کشیده شده باشد و از ابزارهای فنی نقشه کشی استفاده شود.
- شفافیت نقشه ها به نحوی باشد که امکان تکثیر یا تصویر برداری میسر باشد
- تمام عناصر نقشه دارای مقیاس یکسان باشد
ادعا یا ادعاهای اختراع:
هر اختراع میتواند مشتمل بر یک یا چند ادعا باشد و باید دارای شرایط زیر باشد:
الف:معقول بودن تعداد انها
ب:فراتر از اطلاعات داده شده نباشد
ج:بیان ویژگیهای فنی مثبت
خلاصه ای از توصیف اختراع:
یک خلاصه از اختراع که بر 70 تا 200 کلمه باشد و فقط برای بیان اطلاعات اختراع که مشتمل بر فرمول شیمیایی یا معادلات ریاضی باشد.
مدارک هویت متقاضی و مخترع:
الف:مدارک هویت متقاضی
اشخاص حقیقی:کپی شناسنامه و کپی کارت ملی
اشخاص حقوقی:کپی شناسنامه و کارت ملی صاحبان امضا
ب:مدارک هویت مخترع :کپی شناسنامه و کارت ملی مخترع
درخواست کتبی مبنی بر عدم ذکر اسم مخترع چنانچه مخترع نخواهد اسم وی ذکر شود.
مدارک مربوط به حق تقدم که باید همزمان با تکمیل اظهارنامه ظرف 15 روز از بعد از اون تاریخ تکمیل شود
مدارک نماینده قانونی :
در صورتی تقاضا توسط نماینده قانونی انجام شود(وکیل یا دارندگان حق امضا برای اشخاص حقوقی به عمل اید)
رسید مربوط به پرداخت هزینه های قانونی
مراحل ثبت اختراع
ورود به پورتال اداره کل مالکیت صنعتی و ورود به بخش ثبت اظهارنامه
مراحل ثبت اظهارنامه در سامانه:
- انتخاب نوع اظهارنامه
- وارد کردن اطلاعات اظهارنامه
وارد کردن اطلاعات اظهارنامه به شرح زیر میباشد:مالکیت اظهارنامه کسی است که اختراع به نام او وبا تقاضای او ثبت میشود که میتواند یک شخص حقیقی باشد یا یک شخص حقوقی
اگر متقاضی یک شخص باشد به عنوان مالک درج و اطلاعات مربوط به او وارد میشود و اگر مالک بیش از یک نفر باشد سایر مالکین با رعایت اولویت درج میگردند.
نماینده قانونی:نماینده قانونی میتواند صاحب امضا شرکت وکیل دادگستری و دفتر حقوقی معرفی شده باشد
دریافت کننده ابلاغ:میتواند شخص حقوقی باشد یا یکی از مالکین یا نمایندگان قانونی باشد
مشخصات مخترع:نوشتن مشخصات شخص مخترع ضروری است که الزاما شخص باید شخص حقیقی باشد و اگر نخواهد که اسمش در گواهی نامه اختراع باشد باید کتبا نامه ی عدم قید نام مخترع را ضمیمه اظهارنامه کند
عنوان و خلاصه اختراع:عنوان اختراع امری الزامی است که باید جدید و تکنیکی و مختصر باشد در واقع وضعیت اختراع در زمینه اختراع به طور خلاصه بیان میشود
ادعای حق تقدم:توسط اشخاصی که اختراع خود را در یکی از اعضای کنوانسیون پاریس ثبت کرده اند پر میشود و به زبان اصلی ترجمه میشود
و مراحل بعدی:پرداخت هزینه و دریافت شماره اظهارنامه
و در اخر:نقل و انتقال ورقه اختراع برای اینکه معتبر باشد و به ثبت برسد در صورتی معتبر است که به صورت سند رسمی باشد.
مقالات مرتبط :
- ثبت برند و هرآنچه باید درباره آن بدانید.
- ثبت اختراع و هرآنچه راجب به آن باید بدانید.
- دانش بنیان و هرآنچه باید درمورد این شرکتها باید بدانید.
- ثبت بین المللی برند چگونه امکان پذیر است؟
بیشتر بخوانید :
- ثبت برند و هرآنچه باید درباره آن بدانید.
- ثبت اختراع و هرآنچه راجب به آن باید بدانید.
- اینماد
- ثبت شرکت در دبی
- شناسه ملی شرکت
- مشاوره ثبت بین المللی اختراع (PCT)
- مهاجرت به آمریکا از طریق پناهدگی
- مهاجرت به آمریکا از طریق کار
- مهاجرت به آمریکا از طریق تحصیل
- مهاجرت به آمریکا از طریق سرمایه گذاری
- بنیاد ملی نخبگان
- اخذ کد کارگاهی بیمه
- مهاجرت به آمریکا از طریق ترکیه
- انحلال شرکت
- استعلام ممنوع الخروجی
- روزنامه رسمی
- ثبت شرکت نقشه برداری
- تفاوت پتنت و اختراع چیست؟
- اخذ ویزای کاری استرالیا
- مزایای پیوستن ایران به معاهده همکاری ثبت اختراع PCT
jumper-bloger
9/
دسامبر/
2020
